Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması olayına Vaka-i Hayriye denilmesinin sebepleri nelerdir?

Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması olayına Vaka-i Hayriye denilmesinin sebepleri nelerdir?

14. yüzyılda kurulan Yeniçeri Ocağı savaşlardaki faaliyetleri ile Osmanlı Devleti’nin yükselmesinde rolü bulunan önemli kurumlardan birisiydi. Hristiyan çocukların devşirilip yetiştirilerek bu ocağa kaydedildiğini görmekteyiz. Ocağın bu düzeni içerisinde yetişen çocuklar kendilerini kanıtlayıp Yeniçeri oluyorlar ve uzmanlıklarına göre okçu, tüfekçi, topçu gibi alanlara yönlendiriliyorlardı. Ancak asırlar geçtikçe Osmanlı’daki diğer alanlarda olan geri kalmışlık askeriyeye de sıçramış ve Yeniçeri Ocağı çağın gereklerini karşılamamaya başlamıştı. Bu geri kalmışlığa neden olan teknolojik gelişmelerden ziyade, ocağa alımların düzeninin bozulması şeklinde olduğunu görmekteyiz. İlk başlarda belirli özelliklere göre ve liyakatla yapılan alımların ilk bozulduğu dönem padişah III. Murad zamanıdır. Devşirme sistemi dışında alımlar yapılmaya başlanmıştır. Hatta bazı gönüllüler de ocağa kayıt edilmiştir. IV. Mehmed döneminde devşirme sistemi kaldırılınca ocağa sadece Türk ve Müslüman çocuklar alınmış ve alındıkları zaman herhangi bir özelliğe dikkat edilmeden alınmıştır. Bu durum ocağın gittikçe bozulmasına ve gereksiz kalabalıklaşmasına neden olmuştur. Böylece Yeniçerierin kalitesi azalmıştır. 17. yüzyıla geldiğimizde iyice bozulan ocak, aleyhlerindeki en ufak bir harekete karşı isyan ediyordu. Hoşlanmadıkları kişiyi görevden ediyorlardı hatta bu kişi padişahın kendisi bile olabiliyordu. Halka karşı eşkıyavari tavırları da halkta huzursuzluğa neden olmuştu.

 

Devam Ediyor... Aşağı Kaydırın

Padişah tahta çıktığında cülus bahşişi ve üç ayda bir aldıkları ulufeler dışında gelirleri olmayan Yeniçerilerin, halktan zorla para topladıkları da görülmüştür. Sık sık padişaha karşı ayaklanıp padişah değiştirmeye çalışmaları da sürekli cülus almak istemelerinden kaynaklanmaktadır. Artık Yeniçeri Ocağı, Osmanlı Devleti için faydadan çok zarar getiriyordu. Kesilip atılması gerekiyordu. Yeniçerilerin bu faaliyetlerine daha fazla dayanamayan II. Mahmud, ocağın kaldırılması için gerekli çalışmalara başlamıştı. Onların yer aldığı kışlalar top ateşine tutulmuş, bundan sağ kurtulanlar ise bir arada idam edilerek ocağın tamamen tarihe karışması sağlandı. Hem halkın hem de devlet yönetiminin rahatsız olmasına neden olan faaliyetlerde bulunmaları ve düzen bozucu davranışları nedeniyle Yeniçerilerin ortadan kaldırılması olayına, Vaka-i Hayriye yani Hayırlı Olay denilmiştir. Ordu teşkilatının yenileşmesindeki en önemli engelden bu şekilde kurtulmuş olunuyordu.


Benzer Yazılar

Bir cevap yazın