XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin, nüfusu artırmak istemesinin sebepleri neler olabilir?

XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin, nüfusu artırmak istemesinin sebepleri neler olabilir?

Osmanlı Devleti, 18. yüzyıla kadar baktığımızda nüfusun artışını ticaretin artması olarak görmekteydi. Devlet nüfusunun artışı konusunda ne çok tutucu ne de çok serbest davranmıştır. Ekonomisinin temel esaslarından olan iaşecilik anlayışına göre, en azından ihtiyaç kadar üretip halkını besleme amacı güden Osmanlı için nüfusun artması demek aynı zamanda tüketilecek gıdanın da artması ve buna göre üretim yapılması demekti. Teknolojik gelişmelerin bir getirisi olarak kentleşme artmış ve Osmanlı’da da kente göçler başlamıştı. Devlet de bu durumu takip edebilmek için gerekli çalışmaları yaptı. Özellikle XIX. yüzyılın ikinci yarısında artan nüfusla alakalı çalışmalara önayak olan gelişme ise 1828-29 yıllarında yapılan nüfus sayımıdır. Yeni oluşturulacak orduya alınabilecek erkek nüfusun tespiti, devlet hazinesinde yaşanan sıkıntılar bu sayımın askerliğe elverişli erkek nüfus sayısı ve vergi gelirini tespit etmek amaçlı olmasını sağlamıştır. Bu sayımın ardından ortaya çıkan veriler doğrultusunda ihtiyaçlar tespit edilmiş ve devlet buna yönelik çalışmalarda bulunmuştur. Yüzyılın ilerleyen zamanlarında nüfus idarelerinin kurulduğunu görmekteyiz. Bir medeniyet simgesi olarak görülen nüfusun artması için de evliliklerin kolaylaştırılması amaçlanmıştır. Bahsedilen asrın, nüfus çağı olarak adlandırılması hem Avrupa’nın hem de Osmanlı’nın nüfus kavramına verdiği önemi göstermektedir. Nüfusun artması demek, devletin güçlenmesi anlamına gelmekteydi. İhtiyaç olan iş gücünün karşılanması için daha çok nüfusa ihtiyaç duyulmaktaydı. Bu bağlamda evlilikleri kolaylaştırmak isteyen Osmanlı, evliliğin önünde engel olan başlık parası gibi uygulamalara bazı engeller koymaya çalışmış ve düğün masraflarının belli bir miktarı geçmemesi için birtakım düzenlemelerde bulunmuşlardır.


Benzer Yazılar

Bir cevap yazın