Tepkimedeki girenlerin ve ürünlerin miktarının sabit kalabilmesi ve tepkimenin denge hâlinden söz edebilmek için hangi şartlar olmalıdır?

Tepkimedeki girenlerin ve ürünlerin miktarının sabit kalabilmesi ve tepkimenin denge hâlinden söz edebilmek için hangi şartlar olmalıdır?

 

Bir tepkimenin çift yönlü olarak gerçekleşme hızının eşit olduğu durumlara kimyasal denge adı verilir. Bu denge sırasında tepkime tamamen kapalı olup derişim miktarlarında değişim olmaz. Denge halinde olan kimyasal bir reaksiyonu etkileyen ve dengeyi belirleyen birçok faktör bulunmaktadır. Tepkimenin denge halinde olduğunu söyleyebilmek için gerekli olan şartlar ise şunlardır:

 

Tepkime tersinir türden olmalıdır.

Tepkimenin denge halinde olduğunu söyleyebilmek için çift yönlü olarak çalışması gerekir. Örnek olarak A+B <=> C+D şeklinde gösterilen tepkimelere tersinir tepkime adı verilir. Bu demek oluyor ki A ile B bir araya gelerek C ve D’yi oluştururken, C ve D bir araya gelerek A ve B’yi oluşturmaktadır. Bu tepkime sırasında girenler maddelerin miktarı azalırken ürünlerin miktarı artar. Belirli bir süre sonra bu tepkime çift yönlü olarak eşit hızda çalışır. Bu zamanda tepkime dengeye ulaşmıştır.

 

Tepkimenin gerçekleştiği sistem kapalı olmalıdır.

Reaksiyonun denge halinde bulunabilmesi için siteme dışarıdan herhangi bir giriş veya çıkışın olmaması gerekir. Dışarıdan bir gazın tepkimeye karışması durumunda tepkime tek yönlü olarak çalışır ve dengeye ulaşamaz. Yalnızca giriş durumlarında değil bir gazın sistemden uzaklaşması durumunda da tepkime tersinir özelliğini kaybederek denge bozulur.

 

Sistem sıcaklığının sabit olması gerekir.

Bir reaksiyonun sıcaklığı düşürüldüğünde tersinir özelliğini kaybederek tek yönlü çalışmaya devam eder. Tersinir özelliklere sahip olmadığından tepkimenin denge özelliği bozulur. Enerji alışverişinin çok küçük değerlerde olduğu tepkimeler genellikle tersinir olarak çalışmaya devam eder. Denge durumu oluşacağından sistemin sıcaklığının sabit tutulması gerekir.

Yukarıdaki şartları sağlayan tüm reaksiyonlar tersinir özelliğe sahip olan denge tepkimeleridir. Bir tepkimenin dengede olduğu ise “” şeklinde gösterilir. Bu ifade o reaksiyonun çift yönlü olarak dengede olduğunu belirtmek için kullanılır.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (Henüz Oy Verilmemiş)
Loading...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir