Tek basamaklı ve çok basamaklı tepkimelerde hız denklemi nasıl yazılır?

Tek basamaklı ve çok basamaklı tepkimelerde hız denklemi nasıl yazılır? Açıklayınız.

 

Kimyasal reaksiyonlar sırasında giren maddelerin miktarı azalırken, ürünlerin miktarı artmaktadır. Birim zamanda tepkime içerisinde yer alan bir maddenin artış veya azalış miktarına tepkime hızı adı verilir. Bu hız ise derişim ve mol sayısına göre değişen hacim, basınç, renk ve elektrik iletkenliği gibi özelliklerden yararlanılarak bulunmaktadır. Bu değerler ölçüldükten sonra derişim ve mol miktarına çevrilerek hız ölçülür.

Devam Ediyor... Aşağı Kaydırın

 

Bir tepkimenin gerçekleşebilmesi için girenler tarafında bulunan taneciklerin uygun koşullarda çarpışması gerekmektedir. Bu koşulun yanı sıra taneciklerin belirli bir kinetik enerjiden daha yüksek değerlere sahip olması gerekir. Çarpışan tanecikler arasında bulunan bağların tekrar eski haline gelebilmesi için bu enerjiye ihtiyaç duyulur. Moleküllerin kimyasal reaksiyonun başlaması için sahip olması gereken minimum enerjiye ise eşik enerjisi adı verilir. Bu eşik enerjisine sahip olan moleküller çarpıştığında birbiriyle etkileşime girerek karmaşık yapıya sahip bir ara hal oluşturur. Bu hale ise aktifleşmiş kompleks adı verilir. Kısa süre içerisinde bu hal ürünler ya da girenlere dönüşür. Aktifleşmiş kompleksin sahip olduğu enerjiye ise aktifleşme enerjisi adı verilir.

 

Kimyasal tepkimelerin bazıları tek basamak olarak gerçekleşirken, önemli bazı reaksiyonlar birkaç adımda gerçekleşmektedir. Bu adımlara kimyasal reaksiyonların adımları (mekanizması) adı verilir. Tüm tepkimelerde hız bağıntısı k. [X]a. [Y]b şeklinde gösterilmektedir. Çok basamaklı olan tepkimelerde ise aynı formül yavaş olan basamaktan yararlanılarak yazılmaktadır.

 

Örnek olarak;

X(g)+2Y(g) => 2Z(g) şeklinde olan tek basamaklı tepkimenin hız bağıntısı k.[X].[Y]2 şeklinde gösterilir. Burada yazılan bağıntı derişimler cinsinden olup, basınca bağlı formül de aynı şekilde yazılabilir. K sabiti ise derişim ve basınç türlerinde farklılık gösterir. Mekanizmalı tepkimelerde ise öncelikle yavaş olan basamak belirlenir ve o basamağa göre yukarıdaki örnekte olduğu gibi bağıntı yazılır.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 Oy, Ortalama: 5,00 toplam 5)
Loading...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir