Doğal Afetler Konu Anlatımı 4. Sınıf Sosyal Bilgiler

DOĞAL AFETLER
Doğada kendiliğinden meydana gelen, can ve mal kayıplarına neden olan felaketlere doğal afet denir. Deprem, sel, toprak kayması (heyelan), çığ, orman yangını, erozyon, yıldırım düşmesi, fırtına, dolu ve don olayları ülkemizde en çok görülen doğal afetlerdir.
Doğal afetlerin ne zaman olacakları önceden bilinemez. Başladıktan sonra engellenemez. Bu nedenle doğal afetlere karşı bilinçli ve her zaman hazırlıklı olmalıyız. Böylelikle doğal afetlerin zararlarını önemli ölçüde azaltabiliriz.
Sel:
Şiddetli yağışlar ve karların erimeleri sonucunda meydana gelen su taşkınlarına sel denir.
Sel baskınlarının zararlarını önlemek için;
*Akarsu önlerinde barajlar yapılmalı.
*Su kanalları açılmalı.
*Ağaçlandırma yapılmalı
*Doğal bitki örtüsü korunmalı.
*Akarsu kenarlarına evler yapılmamalı.

Toprak Kayması (Heyelan):
Eğimli yerlerde toprağın üzerindekilerle birlikte aşağıya doğru kaymasına toprak kayması heyelan denir.
Toprak kaymasını (heyelanı) önlemek için; *Eğimli araziler ağaçlandırılmalı. *Eğimli yerlere ev yapılmamalı *Eğimli yerlerde setler yapılmalı.
Çığ:
Karın çok ve eğimin fazla olduğu yerlerde büyük kar kütlelerinin aşağıya doğru büyük bir hızla inmesine çığ denir. Çığ düşmesinin zararlarını önlemek için; *Doğal bitki örtüsü korunmalı. *Yamaçlara ağaç dikilmeli. *Yamaçlar basamaklandırılmalı. *Yamaçlara ev yapılmamalı.
Deprem:
Çeşitli nedenlerle yer kabuğunda meydana gelen ani kırılma, çatlama ve sarsıntılara deprem denir. Deprem doğal afetlerin en tehlikelisidir. Bu nedenle depremin zararlarını en aza indirmek için deprem öncesinde, deprem sırasında ve deprem sonrasında önlemler almalıyız.

Deprem Öncesinde Alınacak Önlemler:
*Binalar sert zemin üzerine sağlam bir şekilde yapılmalı,
*Düşecek ve devrilecek eşyalar duvara sabitlenmeli, *Depremle ilgili bilgiler edinmeli ve deprem çantası hazırlanmalı.

Deprem Sırasında Alınacak Önlemler:
*Sakin olmalıyız.
*Pencerelerden ve balkonlardan ve devrilebilecek eşyalardan uzak durmalıyız.
*Merdivenlerden uzak durmalıyız, asansöre binmemeliyiz.
*Sağlam bir eşyanın yanında çömelerek başımızı kollarımızın arasına alarak kapanmalıyız.
*Açık bir alandaysak binalardan, ağaçlardan, elektrik direkleri gibi tehlike oluşturabilecek yerlerden uzak durmalıyız.
*Araç içindeysek aracımızı uygun bir yere çekip durmalıyız.
Deprem Sonrasında Alınacak Önlemler:
*Sakin olmalıyız, panik yapmadan binayı terk etmeliyiz.
*Deprem çantamızı yanımıza almalıyız.
*Evdeysek elektrik sigortası, su ve doğalgaz vanalarını kapatmalıyız.
*Binalardan uzak ve açık bir alana giderek beklemeliyiz.

Doğal Afetler Konu Anlatımı 4. Sınıf Sosyal Bilgiler

DOĞAL AFETLER
1) SEL:
Yağmur suları toprak tarafından emilerek yavaşça nehirlere karışır. Fakat yağmur aşırı yağarsa düşen yağmurun tamamı toprak tarafından emilemez. Toprak yağmur sularının ancak bir bölümünü emebilir, geri kalanı ise çevreye yayılır. Nehirler taşar. Bu duruma sel denir.

Ne yapılabilir:
 Doğal bitki örtüsü korunmalıdır.
 Seli önlemek için barajlar su kanalları yapılmalıdır.
 Binalar akarsulardan uzak yerlere yapılmalıdır.

2) HEYELAN( TOPRAK KAYMASI):
Bazen aşırı yağışlar olduğunda eğimli yamaçlardaki toprak kayar. Bu duruma heyelan denir. Daha çok killi toprağın olduğu ve ağaçlandırılmamış yamaçlarda olur. Yolları kapatır, evleri sürükler.

Neler yapılabilir:
 Eğimli yamaçlar ağaçlandırılmalıdır.
 Destek duvarları yapılmalıdır.
 Binalar yamaçlara yapılmamalıdır.

3) ÇIĞ:
Çığlar çok dik bir yamaçta fazla miktarda kar birikmesi sonucu oluşur. Güçlü rüzgarlar hatta yüksek bir ses bile karın yamaçtan kopup çığ şeklinde düşmesine neden olabilir. Çığ yolları kapatır, bazen de bütün bir köyün kar altında kalmasına neden olabilir.

Neler yapılabilir:
 Yamaçlar ağaçlandırılmalı, çığın hızını azaltan bariyerler yapılmalıdır.
 Yamaçlarda biriken karlar kontrollü olarak düşürülmelidir.

4)DEPREM (ZELZELE):
Depremler, yeryüzünün çok şiddetli ani ve anlık hareketleridir. Yer kabuğunun kırılıp yer değiştirmesiyle ya da yanardağ faaliyetleriyle oluşur. Çok büyük depremler bütün bir şehri sarsarakyerle bir edebilir.

Neler yapabiliriz:
Ülkemizde en fazla meydana gelen afetdepremdir. Bu nedenle neler yapabileceğimizi biraz daha ayrıntılıincelemeye ne dersiniz?
Deprem Öncesinde;
• Binanızın depreme dayanıklılığının kontrol edilip edilmediğini öğreniniz.
• Aile bireyleri ile deprem sırasında nasıl davranacağınızı konuşunuz.
• Yere yatma, başını koruma ve bir şeye tutunmayı öğreniniz.(Çök kapan taktiği)
• Kitaplık, yüksek mobilya gibi kolay devrilebilir eşyalar ile ağır eşyaları duvarlara veya döşemeyesıkıca bağlanıp bağlanmadığını kontrol ediniz. Eşyalarınızı üzerinize düşmeyecekşekilde yerleştiriniz.
• Deprem çantasını ailenizle birlikte hazırlayınız.

Deprem çantasına özellikle insanların hayatlarını sürdürebilmeleri için ihtiyaçduydukları malzemeler konulmalıdır.