Anadolu Uygarlıkları Konu Anlatımı 6. Sınıf Sosyal Bilgiler

ANADOLU MEDENİYETLERİ

HİTİTLER

Başkenti ; Hattuşaş
Hitit Devlet Yönetiminde 3 TEMEL UNSUR;
KRAL; Askeri ve sivil yönetiminin başı
PANKUŞ MECLİSİ;Soylulardan oluşuyordu. Kral bu meclise karşı sorumluydu.
TAVANANNA;Ana Kraliçe. Kraldan sonra en yetkili kişidir

HİTİTLER TEOKRATİK bir devlettir.Kralın BAŞRAHİP olması nedeniyle din ve devlet işleri birlikte yönetiliyordu.
(TEOKRASİ Devletin dini kurallara göre yönetilmesidir.)
ANA KRALİÇE :Meclise başkanlık yapar,dini törenleri yürütür,antlaşmalarda kralın mührünü kullanabilirdi.
Hititler zamanında bugünkü MEDENİ KANUNUN temelini oluşturan düzenlemeler yapılmıştır.
Mısırlılarla savaşırken HİYEROGLİF , Asurlularla ticaret yaparken ÇİVİ yazısını kullanmışlardır.
Tarihte ilk bilinen yazılı antlaşma MISIR İLE HİTİTLİLER arasındaki KADEŞ antlaşmasıdır.

ANAL adı verilen yıllıklar yazdırmışlardır. Amaç Kralların Tanrıya hesap vermeleri içindir.

HİTİT ANALLARI
Tarafsız TARİH YAZICILIĞININ ilk örneği olarak kabul edilir.

Dinleri çok tanrılıdır.Bu nedenle HİTİT ülkesine BİN TANRI İLİ denilmiştir.

Toprakları çok verimliydi. Tahıl deposu,Barajlar yaptılar.

Hayvancılık, Madencilik, Ticaret Başlıca geçim kaynaklarıydı.

FRİGLER

Anadolu’nun batısında GORDİON merkez olarak kurulmuştur.

Krallıkla yönetilir. Krallarına MİDAS adı verilir.

TÜMÜLÜSLER Krallar ve önemli kişiler için yapılan yığma tepelerdir.BU
tepeleriçlerindeki mezar odaları gizlerler.
Polatlı ( Ankara’da )KralMidastümülüsü vardır.

FRİGLERİN
 Dokumacılık
 Seramik işleri
 Ahşap işleri
 Maden işleri ünlüdür.

En önemli tanrıçaları ; Toprak ve Bereket tanrıçalarıdır.

Bereket Tanrıçası; KİBELE’DİR.

Halı ve kilim dokuma sanatına TAPADES denir.

FİBULA adı verilen ilk ÇENGELLİ İĞNEYİ bulmuşlardır.

FİNİKE alfabesini kullanmışlardır.

LİDYALILAR

Batı Anadoluda GEDİZ ve Menderes ırmakları arasında yaşadılar.

BAŞKENTİ; SARD

Efes’ten başlayıp Mezopotamya’ ya uzanan KRAL YOLUNU yaptılar.

BU YOL
 Kültürel
 Siyasi
 Ticari etkileşimi sağladı.

Kral Yoluna ve zengin maden yataklarına sahip olan Lidyalılar , dönemin en zengin uygarlığıdır.

KARUN Lidya’nın son kralıdır ve altın hazinesi vardır. Karun kadar zengin sözü buradan gelmektedir.

PARA’Yı icat ettiler.

Ücretli askerlerden oluşan ORDU kurdular.

EKONOMİK FAALİYETLER;
 Madencilik
 Kuyumculuk
 Hayvancılık
 Tarımdı .

İYONYALILAR

Batı Anadolu’da İZMİR çevresinde POLİS adı verilen ŞEHİR DEVLETLERİ kurdular.
MİLET-EFES-FOÇA-BERGAMA önemli şehir devletlerindendi.

EFES’TE
 ARTEMİS TAPINAĞI
 EFES ANTİK TİYATROSU
 CELSUS KÜTÜPHANESİ

Milet’te AGORA

İyonlarda ; Bilim ve sanat çok gelişmiştir.

TALES /PSAGOR MATEMATİK

HİPOKRAT – TIP

DİYOJEN – FELSEFE

HOMEROS – EDEBİYAT

HEREDOT – TARİH

Fenike alfabesinden ;yararlanarak kendi alfabelerini oluşturmuşlardır. Ülkeyi önceleri krallar yönetirken ASİLLER yönetime hakim oldu.Şehir devletleri yönetimi oldu. KOLONİCİLİK,DenizTicareti,tarımyaptılar.Ticarette Lidyalıların bulduğu sikkeyi kullandılar.

URARTULAR

Doğu Anadolu’da VAN GÖLÜ çevresinde yaşadılar.
BAŞKENTİ; TUŞPA (VAN)
Van Kalesini yapan taş ustaları çok ünlüdür.
Dağlık ve kayalık olan bölgede

Barajlar Sulama kanalları
Yapılmıştır.Bir kısmı bugün bile kullanılmaktadır. (ŞAMRAN SULAMA KANALI)
Ölümden sonra yaşama (AHİRET) inandıkları için mezarlarını oda ve ev biçiminde yaptılar.(Kişisel eşyalarıyla)
Çivi ve hiyeroglif yazıyı kullandılar.
Krallıkla yönetildiler.
Yazıları öğrenmiş olmaları başka toplumlarla İLETİŞİM-TİCARET ilişkileri olduğunu göstermektedir.

 Madencilik
 Tarım
 Kaya oymacılığı
 Hayvancılık
 Süsleme Sanatlarında oldukça ileri gitmişlerdir.

Anadolu Uygarlıkları Konu Anlatımı 6. Sınıf sosyal Bilgiler

 

UYGARLIK

 

 

           HİTİTLER

 

          FRİGYALILAR

 

           LİDYALILAR

YAŞADIĞI

DÖNEM

          ( MÖ 2000 / 1200 )       ( MÖ 1200/ 600 )          (MÖ 700 / 546 )
KURULDUĞU

 BÖLGE

  BAŞKENTİ; HATTUŞAŞ

Kızılırmak çevresinde Çorum,Kayseri,Yozgat civarında kurulmuştur.

 

   BAŞKENTİ : GORDİOM (Polatlı)

Orta Anadolu Sakarya Nehri çevresinde kurulmuştur.

   BAŞKENTİ: SARD

Gediz ve Menderes nehirleri arasına yerleşmişlerdir.

SOSYAL VE

EKONOMİK

HAYAT

Halk sosyal sınıflara ayrılmıştır.

Tarım,hayvancılık,madencilik ve ticaret ekonomik faaliyetlerinin temelini oluşturur.

 

Halk tarım ve hayvancılık yapmış.Dokumacılık,madencilik,ticaret gelişmiştir. Başta ALTIN olmak üzere zengin maden yataklarına sahiptiler.Tarım,hayvancılık ve ticaret yapmışlardır.
YÖNETİM KRALLIKLA yönetilirdi. Kraldan sonra en yetkili kişi TAVANANNA denilen kraliçeydi.Kralın yanında soylulardan

oluşan PANKUŞ meclisi yer alırdı.

 

 

KRALLIKLA yönetilirdi.

Krallarına MİDAS unvanı verilmişti.

KRALLIKLA yönetilirdi.
DİNİ İNANIŞ Çok tanrılı dinlere inanırlardı. Çok tanrılı dinlere inanırlardı.KİBELE adlı ana tanrıçaları vardı.

 

Çok tanrılı dinlere inanırlardı.
ORDU Piyadelerden ve savaş arabalarından oluşuyordu.

 

Güçlü bir orduları vardı. Orduları paralı askerlerden oluşuyordu.

 

YAZI-DİL

EDEBİYET

BİLİM

SANAT

Anadolu’da yazıyı kullanan ilk uygarlıktır.Hiyoroglif (RESİMLİ YAZI) ve çivi yazısını kullanmışlardır. Tarafsız ANAL adı verilen yıllıklar yazmışlardır.Heykelcilik ve kabartmacılık gelişmiştir.

 

Frigyalılar yazıda Fenike ve Helen alfabesini kullanmışlardır.Kuyumculuk,kaya mimarisi,kaya işletmeciliği,tahta işçiliği halı ve kilim dokumacılığında oldukça gelişmişlerdir. Finike alfabesini kullanmışlar.Altın işletmeciliği,heykeltıraşçılık,dokumacılık ve seramikte ileri gitmişlerdir.
UYGARLIK

TARİHİNE

BIRAKTIĞI

Hititler tarihin ilk tarafsız tarihi metinleri olan Analları uygarlık tarihinin hizmetine sunmuşlardır.

 

Ölümden sonra yaşamın devam ettiğine inandıkları için TİMÜLÜS adı verilen mezarlar ile kaya mezarları yapmışlardır. Bu mezarların kalıntıları uygarlık tarihine ışık tutmuştur. Lidyalıların uygarlık tarihine bıraktıkları en büyük katkı PARAYI icad etmeleridir.
EN ÇOK

BİLİNEN

ÖZELLİĞİ

Tarihte bilinen ilk Anadolu  uygarlığı olmaları ve ilk yazılı anlaşmayı (KADEŞ ANTLAŞMASI) yapmalarıdır.

 

Tarım toplumu olmanın gereği olarak tarımı koruma adına yaptıkları YASAlardır. Parayı icad etmeleri,Başkentlerinden başlayan KRAL YOLU’nu açmalarıdır.