Osmanlı’da vakıfların toplumsal hayat içindeki faydaları nelerdir?

Osmanlı’da vakıfların toplumsal hayat içindeki faydaları nelerdir?

Halk mı devlet içindir yoksa devlet mi halk içindir? Sorusunu defalarca duymuşuzdur. Bunun cevabını herkes farklı bir şekilde verse de bilinen tek gerçek vardır ne devleti halktan ne de halkı devletten ayrı düşünme şansımız yoktur. Biz bugün devletin halk için yaptığı şeylerden bahsedeceğimiz için devletin halk için olan kısmından olaya bakacağız. Osmanlı Devleti ulu bir devlet olurken halkını gözeten bir devlet yapısıyla bu işi başarmıştır. Halkını ırk, din ve mezhep olarak ayırmayan Osmanlı’ da halkın faydasına çalışan çeşitli yardım kuruluşları olmuştur. Bunun kimisini devlet kurmuş, kimini asker kökenli kişiler, az bir kısmını da halktan kişiler kurmuştur. Loncalar devlet içinde ne kadar önemli bir kuruluşsa vakıflar da Osmanlı Devleti’nde o kadar önemli bir kuruluş olmuştur. Selçukludan Osmanlı’ya geçse de asıl teşkilatlı halini Osmanlı’da almış oluşumunu o zaman tamamlamıştır. Vakıflar devletin destek verdiği bir yardım kuruluşudur. Şimdi vakıfların sosyal hayat içindeki faydalarına maddeler halinde bir göz atalım.

 

Devam Ediyor... Aşağı Kaydırın

Osmanlı’da vakıfların toplumsal hayat içindeki faydaları nelerdir?

Maddeleri sıralamadan vakıf kelimesinin sözlük anlamını bilmekte fayda vardır. Vakıf kişi ve kurumlarca kurulmuş, yasayla görev ve yetkileri belirlenen tüzel kişiliktir. Bir hizmetin daimî olması için belirli koşullarda ve devlet bilgisinde bir kimse tarafından bırakılan mülk, paradır.

Faydalarını şöyle sıralayabiliriz.

  1. Eğitimin gelişmesi için okullar açıp öğrenciler okutmuşlardır. Bu şekilde toplumda durumu olmayan kişilerin de eğitim hakkından uzak kalınmasının önüne geçilmiştir.
  2. Hastaneler ve sağlık kuruluşları açarak kişilerin sağlık hizmeti almasına yardımcı olmuşlar, yoksul kimselerin de yaşama hakkını elinde bulundurması için önemli olan maddi desteği sağlamışlardır.
  3. Kültür hizmetleri çerçevesinde çalışmalar yapmış, kütüphaneler açmış halkın aslı olan kültürlerini unutmamaları için çabalamışlardır.
  4. Ekonomik kalkınma projeleri yapmış, kalkınmaya destek olmak için lonca teşkilatları gibi halka ekonomik yardımda bulunmuşlardır.
  5. Toplumda ki insanı özelliklerin kaybolmaması için dayanışma için de yardımlara ön ayak veyahut destekte olmuşlardır.
  6. İktisadi ve dini konuların düzenli ve doğru bir şekilde yapılması için çaba göstermişlerdir.
  7. İnsanların sadece ekonomik olarak değil sosyal olarak da imkanları bulması için uğraş verip halkın gelişmesine olanak sağlamışlardır.
  8. Aş evi ve yurtsuzlar evi (sokakta kalmış kişiler için) gibi yerler açarak insanları en iyi koşullarda yaşamaya yöneltmişlerdir.

 

Vakıflar için devlet topraklarından vakıf gelirleri denen bir kısım ayırarak o gelirlerin direk vakıflara aktarılmasını sağlamıştır. Bu şekilde insanlara daha çok yardım gitmiş ve hatta Osmanlının yükselme döneminde nerdeyse hiç yoksul kalmadığı söylenir. Bunun yanı sıra vakıflar daha sonra devletin kötüye gitmesiyle bozulmuş hepsi olmasa da bir kısmı amaçlarından sapmıştır. Osmanlı Devleti vakıfların çok faydasını görmüştür.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir