Edebi Dönemlerin Oluşmasında Coğrafyanın Nasıl Bir Etkisi Olabilir?

Edebi Dönemlerin Oluşmasında Coğrafyanın Nasıl Bir Etkisi Olabilir?

Edebi dönemlerin başlamasında coğrafyanın etkisi yadsınamaz derecededir. Türk edebiyatının dönemlerinin oluşmasını dikkatli bir şekilde incelersek coğrafyanın ne kadar etkili bir rol oynadığını daha net bir şekilde görürüz. Türklerin Orta Asya’nın bozkırlarında bulunduğu dönemlerde edebiyatları sözlü edebiyattı ve daha çok işlenen edebiyat türünün destan olduğunu görmekteyiz.

Orta Asya’dan Anadolu’ya göçle beraber yaşanan din değişikliği ile beraber hem de bulunduğu coğrafyayla da ilintili olarak Arap ve Fars edebiyatının etkileri hemen bizim edebiyatımızda da etkilerini hissettirmiştir. Özellikle 13. Yüzyıldan sonra edebiyatımıza giren divan şiirinde Arapçanın ve Farsçanın büyük bir etkisinden söz edebiliriz.

Devam Ediyor... Aşağı Kaydırın

Divan şairlerinin kullandığı aruz ölçüsü Arapların milli ölçüsüdür. Yine o dönede yazılan kasideler, mesneviler, gazeller Arap edebiyatından bizim edebiyatımıza geçmiştir. Anadolu’da ise o dönem Halk edebiyatı gelişmektedir. İstanbul’dan uzak taşra kentlerimizde o dönem güçlü olan edebiyat Halk edebiyatıdır. Burada da coğrafyanın edebiyat üzerindeki etkisini rahatlıkla görebiliriz. O dönem için taşrada yaşanan şairlerden güçlü bir divan edebiyatı temsilcisi çıkmamıştır. Ünlü divan şairlerinin büyük çoğunluğu İstanbul’dadır.

Daha sonra edebiyatımızda etkili olan Batı tarzı Tanzimat Edebiyatı dönemine denk gelir. Batıdan yeni şiir tarzlarını ve çeşitlerini öğrenen Türk şairler bu sefer daha farklı şiirler, romanlar, hikâyeler ve tiyatro eserleri yazmışlardır. Farklı coğrafyalarda yaşanan olaylar, o coğrafyanın edebiyatının nasıl şekilleneceği noktasında kesinlikle etkili olmuştur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.