Madenler Ve Çıkarıldıkları Yerler 4. Sınıf Fen Bilimleri

MADENLERİN KULLANIM ALANLARI VE ÇIKARILDIĞI YERLER

DEMİR *Yer kabuğunda en çok bulunan metaldir.

*Otomotiv, gemi gövdesi yapımı, inşaat temel maddesi, dayanıklı ev

Aletleri yapımında kullanılır.

*Dayanıklı bir yapıya sahip olduğundan kullanım alanı çok geniş.

*Karabük

*Divriği(Sivas)

*Hekimhan (Malatya)

*Simav(Kütahya)

BAKIR *Bilinen tüm canlılar için olmazsa olmazdır.

*Kolay işlenebilme özelliğine sahip olduğundan önemli bir madendir.

*Elektrik elektronik malzemelerin hammaddesi olarak, elektrik tellerin

de, süs ve ev eşyalarının yapımında kullanılır.

*Küre(Kastamonu)

*Murgul (Artvin)

*Ergani (Diyarbakır)

KROM *Çok sağlam bir yapıda olduğu için madeni eşya üretiminde kullanılır.

*Paslanmayan bir yapısı vardır.

*Çelik ürün üretiminde de kullanılır.

Türkiye’nin diğer ülkelere en fazla sattığı madendir.

*Guleman(Elazığ)

*Fethiye,Köyceğiz, Milas (Muğla)

*Orhaneli (Bursa)

*Acıpayam(Denizli)

BOR *Çok sert ve ısıya dayanıklı olan bu maden doğada tuz şeklinde bu

lunur

*Jet ve roket yakıtlarında, deterjan üretiminde, elyaf ve kağıt sana

yilerinde cam ve seramik üretiminde, dericilik, fotoğrafçılık ve ilaç

yapımında ve organik kimyada kullanılır.

*Türkiye dünyanın en fazla bor yataklarının olduğu ülkelerdendir.

*Bigadiç, Sındırgı, Susurluk (Balıkesir)

*Mustafa Kemalpaşa (Bursa)

*Seyitgazi (Eskişehir)

*Emet (Kütahya)

BOKSİT* *Uçak yapımında

*Otomobil yapımında

*Elektrik malzemesi yapımında

*Ev eşyası yapımında kullanılır.

*Alüminyumun hammaddesidir.

*Seydişehir(Konya),
*Akseki(Antalya),
*Milas(Muğla),
*Saimbeyli(Adana)
CIVA *Doğada sıvı halde bulunan tek madendir.

*Tıpta, Eczacılıkta, Termometrelerde, Fotoğrafçılıkta kullanılır.

*Ödemiş(İzmir),
*Sarayönü(Konya),
*Banaz(Uşak),
*Gönen(Balıkesir)
KÜKÜRT *Limon sarısında, katı bir cisimdir. Doğada yaygın olarak bulunan bir elementtir.

*Yapay gübre, Oto lastiği, Kâğıt sanayisinde
*Patlayıcı madde yapımında,
*Kimya ve boya sanayinde kullanılır.

*Keçiborlu(Isparta),
*Sarayköy(Denizli),
*Simav(Kütahya)
*Diyadin(Ağrı)
FOSFAT *Suni gübre,
*Çimento,
*Cam ve kimya sanayisinde kullanılır.
*Mazıdağı(Mardin),
*Kilis
ZIMPARA TAŞI *Kesici,
*Törpüleyici,
*Silici aletlerin yapımında kullanılır.
*Tire(İzmir),
*Manisa
*Söke(Aydın),
*Milas(Muğla),
*Tavas(Denizli).
MANGANEZ *Çeliğe sertlik kazandırmak ve direncini artırmak için kullanır. *Uşak,  Afyon   Muğla,
*Adana,  Erzincan,  Artvin,
*Trabzon.
MERMER *Mezar taşları yapımında,
*Merdivenlerde
*Mutfak tezgâhlarında
*Afyon,  Kütahya, Marmara Adası,
*Kırşehir, Tokat,  İzmir,
VOLFRAM(TUNGSTEN) *Çok sert olması nedeniyle özel sanayi çeliği olarak kullanılır.

*Demiryolu yapımında,
*İş makineleri yapımında,
*Uçak ve gemi yapımında,
*Ampullerde enerjiyi ışığa çevirmede kullanılır.

*Uludağ(Bursa)
ASBEST *Diğer bir adı Amyant olan bu maden 14 bin °C sıcaklığa dayanıklı.

Isıya dayanıklı araç ve gereçlerin yapımında kullanılır.

 

Yer Kabuğunun Yapısı 4. Sınıf Fen Bilimleri

Aşağıda yer alan kelimeleri uygun boşluklara yerleştiriniz.

taşlar maden cıva topraktan fosil bor mineraller

a) Üzerinde yaşadığımız yer kabuğu kaya, taş ve ………………..meydana gelir.
b) Kayaların ufalanmasıyla ………………………oluşur.
c) Kayaçların yapısında ………………………….bulunur.
d) Yer kabuğunun derinliklerinde, çeşitli doğal etkenlerle oluşan ve ekonomik değeri olan kayaçlara …………………………adı verilir.
e) Dünyadaki toplam ………..madeninin yaklaşık %72’sini ülkemizde bulunur.
f) Termometre yapımında ……………….kullanılır.
g) Geçmişte yaşamış canlıların taşlaşmış kalıntı veya izlerine ……………..adı verilir.

Aşağıdaki cümlelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” harfi koyunuz.

(…….) Yer kabuğunun yapısında kayaçlar, madenler ve fosiller bulunur.

(…….) Kayaçlar, yer kabuğunun kara tabakasını oluşturur.

(…….) Her kayaç aynı minerallerden oluşur, farklılık söz konusu değildir.

(…….) Altın ekonomik değeri yüksek bir kayaçtır.

(…….) Taş kömürü linyit madenine göre daha yüksek ısı enerjisi verir.

(…….) Fosilleri incelemek bilimsel bir iş değildir.

(…….) Fosilleri inceleyerek yaşadığı bölge hakkında bilgi sahibi olabiliriz.

(…….) Fosillere kayaçlar, deniz dipleri ağaç reçineleri ve buzullarda rastlayabiliriz.

(…….) Canlılar öldükten sonra fosilleşmesi kısa zaman alır.

(…….) Toprak, madenlere örnek olarak verilebilir.

(…….) Mineraller toprakta bulunur.

Fosiller Nasıl Oluştu Konu Özeti 4. Sınıf Fen Bilimleri

Üzerinde yaşadığımız kayaç tabakasında pek çok bitki ve hayvan kalıntısı vardır.Bu kalıntılar milyonlarca yıl önceki canlılara aittir.Bu canlıların taşlaşmış olan kalıntıları fosil olarak adlandırılır.

Fosiller Nasıl Oluşmuştur?

Ölen her canlı fosilleşmez. Fosilleşmenin oluşabilmesi için bazı şartların sağlanması gerekir. Öncelikle canlı kalıntısının havayla temasının hemen kesilmesi gerekir. Canlı kalıntısının üstü kum, kil, toprak tabakalarıyla örtülerek havayla teması kesilir.

Havayla teması kesilen canlı kalıntısı çürümeye uğramaz ve böylece binlerce yıl bozulmadan kalabilir.

Canlılar doğar, yaşar ve ölür. Ölen canlılar sel ve toprak kayması gibi dış etkenler ile kum ve çamurun altında kalır.

Milyonlarca yıl içinde canlının üzerindeki tabakaların kalınlığı artar.Canlının yumuşak dokuları yavaş yavaş çürür ve oluşan boşluklara su ile mineraller dolar

Böylece canlı kalıntısı sertleşerek kayaç hâlini alır ve fosil oluşur. Fosiller yer kabuğunun hareketleri sonucu açığa çıkar.

Fosil, milyonlarca yıl süren tüm bu aşamaların sonunda ortaya çıkar.
Fosilleşme sadece kayaçlarda gerçekleşmez.

Buzullarda ve bitki reçinesinde de gerçekleşebilir. Buz kütlesi içinde mamut fosilleri, bitki reçinesi içinde böcek ve küçük sürüngen fosilleri de bulunmuştur.

Bir kayaç kütlesinde birkaç kayaç tabakası olabilir. En alttaki kayaç tabakasında bulunan fosiller, üst tabakalardaki fosillere göre daha eskidir.

Bazı fosillerde canlının her ayrıntısı kolaylıkla görülebilir. Fosiller, bilim insanlarının geçmişte yaşamış canlılara ilişkin birçok bilgi edinmesini sağlar.

Destek ve Hareket Konu Anlatımı 4. Sınıf Fen Bilimleri

İSKELETİMİZ

Hareket etmemizi, dik durmamızı sağlayan vücudumuzdaki tüm kemiklerin bir araya gelerek oluşturduğu güçlü yapıya iskelet denir.

İskelette yer alan kemikler, kemikleri saran kaslar ve eklemler insanların hareketini sağlayan yapılardır.

İSKELETİMİZİN TEMEL KISIMLARI

KAFATASI

Kafatası, beynimizi, dış etkenlerden korumak  için çok dayanıklı bir  yapıya sahiptir.

OMURGA

Omurga, omur adı verilen ortası delik kemiklerin üst üste dizilmesi ile oluşmuştur. Deliklerden geçen omuriliği korur ve  kafatasına desteklik sağlar. Omurgada 33 adet omur kemiği bulunur. Omurga, sırt boyunca uzanır. ‘S’ harfine benzer bir  görüntüsü vardır.

GÖĞÜS KAFESİ

Göğüs kafesi, kaburga kemiklerinin kafes şeklinde dizilmesiyle oluşmuştur. Göğüs kafesinin temel görevi akciğer ve kalbi korumaktır.

KOLLAR VE BACAKLAR

İskeletimizdeki kemiklerin yarıdan fazlası kollarımız ve bacaklarımızda bulunur. Günlük hayatımızda birçok hareketi kollarımız ve bacaklarımız ile yaparız.

İSKELETİN TEMEL GÖREVLERİ

1 – Vücudumuza şekil verir.
2 – Vücudumuza destek olarak dik durmamızı sağlar.
3 – Eklem ve kaslarında yardımıyla hareket etmemizi sağlar.
4 – İç organlarımızı dış etkilerden korur.
5 – Bazı minarelleri depolar.

KEMİK ÇEŞİTLERİ

İskeletimiz şekil ve büyüklük bakımından farklı, yaklaşık 206 kemiğin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. Kemikleri şekillerine göre üç grupta inceleriz.

  • UZUN KISA YASSI

Önemli : Doğduğumuzda vücudumuzda 360 adet kemik bulunur. Ancak bazı kemikler zamanla birbirine kaynar.

Önemli : Kemiklerin dışı beyaz renklidir ve içi kemik zarı ile kaplıdır. Kemik zarı, kemiğin enine kalınlaşmasını sağlar. Kırılma ve çatlamalarda kemiği korur.

EKLEM

Kemiklerin birbirine bağlandığı yere eklem denir.

Eklemler sayesinde yürüme, koşma, yazı yazma gibi hareketlerimizin tamamını gerçekleştiririz.

Hareket etme yeteneğine göre eklemler üçe ayrılır.

Oynar eklemler

Bu eklemler kol ve bacak kemikleri arasında bulunur. Kol ve bacak kemiklerine gövde iskeletine oynar eklemlerle bağlıdır.

Yarı oynar eklemler

Omurga ve göğüs kafesinde bulunan eklemlerdir.

Oynamaz eklemler

Kafatasındaki eklemler oynamaz eklemlerdir. Çünkü kafatasını oluşturan kemikler birbirine kenetlenmiştir. Alt çene kemiği hariç hareket etmez.

KAS

İskeletin üzerini sararak vücudumuza esas şeklini veren ve eklemlerle birlikte hareketi sağlayan yapılara kas denir.
Kaslar lifli yapıdadır. Kas lifleri bir araya gelerek kas demetlerini oluşturur. Kas demetlerinin üzeri zarla çevrilidir ve kemiklere bağlıdır.
Kemiklerin hareket etmesi kasların birbirine zıt yönde hareketi ile mümkündür.
Elimizi yukarı aşağı kaldırdığımızda pazı kası şişerek kasılır. Kasılan kas kalınlaşarak kısalır. Aynı anda arkadaki kas gevşeyerek incelir, uzar.
Elimizi aşağıya indirdiğimizde bu defa pazı kası gevşeyerek uzar, arkadaki kas kasılarak kısalır.

4. Sınıf Fen Bilimleri Konuları

İlköğretim 4. sınıflarda okutulan ders kitaplarında fen bilimleri konuları genel olarak aşağıdaki gibidir. Yayın evine göre başlıklarda küçük farklılıklar olabilir.

 

  • Yer Kabuğunun Yapısı
  • Dünya’mızın Hareketleri̇
  • Dünya’nın Dönme ve Dolanma Hareketleri
  • Dünya’nın Hareketlerinin Sonuçları
  • Bilim Eğlencelidir
  • Besinler ve Özellikleri
  • Canlı Yaşamı ve Besin İçerikleri
  • Su ve Mineraller
  • Besinlerin Tazeliği ve Doğallığı
  • İnsan Sağlığı ve Dengeli Beslenme
  • Alkol ve Sigaranın Zararları
  • Kuvvetin Cisimler Üzerindeki Etkileri
  • Kuvvetin Duran Cisimler Üzerindeki Etkisi
  • Kuvvetin Hareketli Cisimler Üzerindeki Etkisi
  • Kuvvetin Şekil Değiştirici Etkisi
  • Mıknatısların Uyguladığı Kuvvet
  • Mıknatısın Özellikleri
  • Mıknatısın Etki Ettiği Maddeler
  • Mıknatısın Günlük Yaşamdaki Kullanım Alanları
  • Mıknatısın Yeni Kullanım Alanları
  • Maddeyi Niteleyen Özellikler
  • Suda Yüzen ve Batan Maddeler
  • Suyu Emen ve Emmeyen Maddeler
  • Mıknatıs Tarafından Çekilen ve Çekilmeyen Maddeler
  • Maddenin Ölçülebilir Özellikleri
  • Kütle
  • Hacim
  • Maddenin Hâlleri
  • Katı, Sıvı, Gaz
  • Maddenin Isı Etkisiyle Değişimi
  • Isınma ve Soğuma
  • Hâl Değişimi
  • Saf Madde ve Karışım
  • Saf Madde
  • Karışım
  • Karışımların Ayrılması
  • Karışımların Ayrılmasının Ülke Ekonomisine Katkısı
  • Basit Elektrik Devreleri
  • Basit Elektrik Devresi
  • Devre Elemanları ve Görevleri
  • Evimizdeki ve Okulumuzdaki Devre Elemanları

2018-2019 4. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı

İndireceğiniz bağlantıda bulunan ders kitabı Milli Eğitim Bakanlığı’na ait Eğitim Bilişim Ağında bulunan ve 2018-2019 eğitim öğretim yılında 4. Sınıf Fen Bilimleri dersinde güncel olarak işlenecek kitaptır.

2018-2019 Ata Yayıncılık 4. Sınıf Fen Bilimleri Kitabını İndirmek için EBA sitesinden EBA hesabınıza giriş yapabilirsiniz.

2018-2019 4. Sınıf Fen Bilimleri 2. Dönem 2. Yazılı

1- Aşağıdaki cümlelerden doğru olanların başına (D), yanlış olanların başına (Y) yazınız?(10 Puan)

( ) Katıların ısı alarak sıvı hale geçmesine donma denir.
( ) Canlıların tümü gözle görülebilir.
( ) Anahtar olmadan da basit bir elektrik devresi yapılabilir.
( ) Lambaları yakmak için kullandığımız elektrik düğmeleri aslında, elektrik devre anahtarıdır.
( ) Dünya kendi etrafında dönerken Güneş’in etrafında da dolanma hareketi yapar.
( ) Dünya’nın güneşi gören kısmında gece yaşanır.
( ) Bir kabloda elektrik olup olmadığını dokunarak anlamaya çalışabiliriz.
( ) Geri dönüşüm, ülke ekonomisine katkı sağlar.
( ) Mikroskobik canlılar ölmüş varlıkların toprakta çürümesini sağlar
( ) En büyük ışık ve ısı kaynağımız Güneştir.