Maddenin Ölçülebilen Özellikleri Konu Anlatımı 4. Sınıf Fen Bilimleri

MADDENİN ÖLÇÜLEBİLEN ÖZELLİKLERİ

            Maddelerin renk, koku, tat, saydamlık, esneklik vb. özelliklerini ölçemeyiz. Maddenin ölçülebilen ve sayılarla ifade edilebilen iki özelliği vardır.  Bunlar “kütle ve hacimözellikleridir.

1.KÜTLE:

*Her maddenin belli bir miktarı vardır. Madde miktarına kütle denir.

* Maddenin kütlesini ölçmek için “eşit kollu terazi, baskül, elektronik terazi” gibi araçlar kullanılır.

*Kütle birimleri olarak kilogram (kg) ve gram (g) kullanılır. 

*1 kilogram, 1000 grama eşittir.

Katı Maddelerin Kütlesini Ölçme:

            Katıların belli bir şekli olduğu için kütleleri eşit kollu terazi yardımıyla kolayca ölçülür. Eşit kollu terazinin bir kefesine ölçülecek katı madde, diğer kefesine ise kg ya da gram konulur. Terazinin kefeleri eşitlenince maddenin kütlesi ölçülmüş olur.

Sıvı Maddelerin Kütlesini Ölçme:

            Sıvı maddeler akışkandır ve belirli bir şekilleri yoktur. Bu özelliklerinden dolayı sıvıların kütlelerini ölçmek için bir kaba ihtiyaç duyarız.

            Sıvıların kütlesi, sırası ile aşağıdaki gibi ölçülür.

* Önce sıvının konulacağı kap boş olarak tartılır ve kütlesi bulunur. Boş kabın kütlesine dara denir.

*Kaba sıvı doldurularak tekrar tartılır. Sıvı ile kabın kütlesine brüt kütle denir. *Brüt kütleden boş kabın kütlesini (darayı) çıkardığımızda sıvının kütlesini buluruz. Buna da net kütle denir.

*Net kütle = Brüt kütle – Dara

Örneğin; kütlesi 20g olan boş bir bardağın (darası ), içi su dolu iken kütlesi 220g (brüt kütle) ise bardağın içindeki suyun kütlesi (net kütle ) 220g – 20g = 200g olur.

2.HACİM:

 

*Maddelerin uzayda kapladıkları yere hacim denir.                                                                                  *Her maddenin kapladığı bir yer yani bir hacmi vardır.                                                                               *Hacim, ölçülebilen bir özelliktir.

* Maddelerin hacimlerini ölçmek için dereceli silindir adı verilen kaplar kullanılır.

*Hacim birimleri olarak Litre (L) ve mililitre (mL) kullanılır. 

*1 Litre, 1000 mililitreye eşittir.

 

Sıvı Maddelerin Hacmini Ölçme:

           

Sıvıların hacmi dereceli silindir yardımıyla kolayca ölçülür. Dereceli silindir üzerinde çizilmiş çizgiler ve bunların yanlarında sayı değerleri bulunur. Sıvıyı dereceli silindire koyduğumuzda sıvı seviyesine denk gelen çizgi o sıvının hacmini verir.

 

Katı Maddelerin Hacmini Ölçme:

           

Katı maddelerin belirli bir şekli olduğu için bulundukları kabın şeklini alamazlar. Bu nedenle katı maddelerin hacimlerini ölçmek için sıvı maddelere ihtiyaç duyarız.

            Katıların hacmi, sırası ile aşağıdaki gibi ölçülür.

*Önce dereceli kaba bir miktar su konur ve su seviyesi tespit edilir.

*Sonra kabın içine ölçüm yapılacak katı madde bırakılır. Bu durumda su seviyesi yükselir. Suyun geldiği seviye yeniden ölçülür.

*En sonunda iki seviye arasındaki fark katı maddenin hacmini belirtir.

 

Örneğin; içinde hacmi 200 mL su olan bir dereceli kaba bir taş attığımızda su seviyesi 220 mL oluyorsa taşın hacmi 220mL 200mL = 20mL olur.

Yaşamımızdaki Teknik Ürünler Konu Anlatımı 4. Sınıf Fen Bilimleri

YAŞAMIMIZDAKİ TEKNOLOJİK ÜRÜNLER

Bilim ; insanoğlunun tarih boyunca objektif bir bir gözle yaptığı gözlem ve deneyler sonucu ulaşmış olduğu bilgi birikimidir.
İnsanlar var olduğu günden beri ihtiyaçlarını karşılamak için değişik araçlar icat etmişler. İlkel koşullarda yaşayan ilk insanlar korunmak ve avlanmak amacıyla ağaç ve taş parçalarını kullanarak kesici ve delici aletler yapmışlardır.
İlk aletlerin yapımı ile teknoloji de başlamış, günümüze kadar gelen süreçte gelişerek devam etmiştir.
İlk insanların ağaç ve taş parçalarından yararlanarak yaptıkları bu kesici ve delici aletler bilinen ilk teknolojik ürünlerdir.

Toprağı işlemeye başlayarak yerleşik hayata geçmiştir. Yaşamını kolaylaştırmak için sürekli arayış içinde olmuştur. Bu arayış isteği her geçen gün yeni buluşlara yöneltmiştir.
İcatlar, toplumun ihtiyaçları sonucu yapılır.
İnsanların ihtiyaçları arttıkça teknolojik aletler artmakta, teknoloji vazgeçilmez hale gelmektedir.
Bugünde yaşamımızı kolaylaştıran birçok teknolojik ürünü kullanırız. Kullandığımız bu ürünlerin birçoğu sanayide (fabrikalarda) üretilir.
İnsanların ihtiyaçlarına uygun olarak, insanlar tarafından geliştirilen her türlü araç-gereç ve bu araç-gereçlerin geliştirilmesinde kullanılan bilgiye teknoloji denir.

Teknolojik bilgileri kullanarak hayatımızı kolaylaştırmak amacı ile üretilen her türlü araç ve gerece teknolojik ürün denir. Televizyon, çamaşır makinesi, elektrik süpürgesi, fırın, bulaşık makinesi, ütü, buzdolabı gibi ürünleri evimizde kullandığımız teknolojik ürünlere örnek olarak gösterebiliriz.

Teknolojik ürünler sadece evde kullanılmaz. Yaşamımızın hemen hemen her alanında teknolojik ürünleri kullanırız. Sağlık, ulaşım, iletişim (haberleşme), eğitim- öğretim ve üretimde teknolojiden faydalanırız. Bugün teknolojik ürünler olmasaydı yaşantımız ne kadarda zor olurdu. Teknoloji yaşantımıza öyle girmiş ki bu aletler olmadan yaşayamayız gibi geliyor insana. Yaşantımızın her alanında teknoloji vardır. Teknolojik gelişmeler, insanların ihtiyaçlarını karşılamak için yapılmıştır.
Teknolojik aletler, bilimin ışığında üretilerek hayatımızı kolaylaştırır. Dünyada teknolojisi gelişmiş ülkeler güçlü ve kalkınmış ülkelerdir. Teknolojik ürünler sayesinde zamandan ve enerjiden tasarruf sağlarız. Çevremizi incelediğimiz zaman teknolojik ürünlerin hayatımızın her alanına yayılmış olduğunu görmekteyiz.

4. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem Konu Tekrarı

  1. Tahıl grubunda bolca bulunur. Enerji verir. Fazla tüketildiğinde vücutta yağ olarak depolanır.
    Yukarıda tanıtılan besin grubu hangi¬sidir?
    A) Karbonhidratlar B) Yağlar
    C) Proteinler D) Vitaminler
  2. Balığın içeriğinde aşağıdakilerden hangisi daha fazla vardır?
    A) Karbonhidrat B) Protein
    C) Yapıcı ve onarıcı D) Vitamin
  3. Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
    A) Sigara ağız kokusu yapar.
    B) Alkol daha iyi görmemizi sağlar.
    C) Sigara damar tıkanıklığını hızlandırır.
    D) Alkol geçici hafıza kaybına yol açabilir.
  4. I. Kuvvet cisimleri hareket ettirebilir.
    II. Kuvvet cisimlerin şeklini değiştirebi¬lir.
    III. Kuvvetin etkisi gözlemlenemez.
    Yukarıda kuvvetle ilgili verilen ifade¬lerden hangileri doğrudur?
    A) I ve II B) II ve III C) I ve III D) I, II ve III
  5. Süngerin avuç içinde sıkılıp bırakılması durumunda süngere etki eden kuvvetle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur ?
    A) Süngere hareket kazandırmıştır.
    B) Süngerin şeklini değiştirmiştir.
    C) Süngerin yerini değiştirmiştir.
    D) Süngeri hızlandırmıştır.
  6. Kuvvetin cisimleri hareket ettirme etkisini kanıtlamak için aşağıdaki olaylardan hangisi gözlemlenmelidir?
    A) Karatecinin yumruğu ile kiremiti kırması
    B) Topun camı kırması
    C) Masanın yerinin değiştirilmesi
    D) Kalecinin topu tutması
  7. Topu yukarı atıp tutan birinin topa uyguladığı kuvvetle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır ?

( ) Yeterli miktarda uygulanan kuvvet bütün cisimlerde şekil değişikliğine yol açar.
( ) Kuvvet bir enerjidir.
( ) Mıknatısın 4 kutbu vardır.
( ) Mıknatısta aynı kutuplar birbirini çeker, zıt kutuplar birbirini iter.
( ) Bazı varlıklar, dışarıdan bir kuvvet uygulanmadığında da hareket edebilir.

8. Fosillerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır ?
A) Uzun zaman önce yaşamış olan bitki ve hayvanların kayaçlar içerisindeki kalıntılarıdır.
B) Fosiller, yalnızca kayaçların arasında bulunur.
C) Canlılardan arta kalan kemik, kabuk, diş vb. sert dayanıklı kısımların bıraktığı izler fosilleri oluşturur.
D) Bir nehrin kumlu tabanında, bataklık, buzul, çam reçinesi, deniz ve göl gibi ortamlarda fosilleşme olabilir.

I. Madenler doğada saf hâlde bulunur.
II. Lüle taşı, oltu taşı gibi madenlere kolayca
şekil verilir.
III. Madenler fabrikalarda işlenir.
IV. Türkiye, bor mineralleri bakımından dünyanın en zengin ülkesidir.
9. Yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
A) I ve II B) II ve III C) I, II, ve III D) I, II, III ve IV

10. Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır ?
A) Dünya, kendi ekseni etrafında dönerken Güneş ışığı Dünya’ya farklı açılarla gelir.
B) Dünya’mız Ay’ın etrafında döner.
C) Dünya’nın Güneş etrafında dönmesiyle sıcaklık farkı oluşur.
D) Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesiyle gece ve gündüz oluşur

Maddenin Ölçülebilir Özellikleri Konu Anlatımı 4. Sınıf Fen Bilimleri

Kütle: Maddenin ölçülebilir özellikleri “kütle” ve “hacim”dir. Madde miktarının ölçüsüne kütle denir. Maddelerin kütlelerini ölçmek için; eşit kollu terazi, elektronik terazi, terazi, baskül gibi araçlar kullanılır.
Kütle ölçüsü birimi gram (g) ve kilogram (kg)’ dır. Kilogram gram’ın 1000 katıdır.

1 kg= 1000 gr’dır. 2 kg = 2000 gr. 3 kg = 3000 gr. 10 kg = ( 10 x1000 gr) 10.000 gr.dır.

Pirinç, soğan, patates, elma gibi maddeleri doğrudan tartıya koyarak, sıvı maddeleri ise kabıyla birlikte tartıya koyarak tartarız. Sıvı maddelerin tartım değeri, sıvının ve kabın toplam kütlesidir. Sıvının kütlesini bulmak için toplam kütleden kabın kütlesini çıkarırız .
Kabı, içi boşken ölçtüğümüz kütleye dara; içindeki sıvı ile birlikte ölçtüğümüz kütleye ise brüt kütle (toplam kütle) denir. Brüt kütleden darayı çıkardığımızda bulduğumuz
kütleye ise net kütle (sıvının kütlesi) adı verilir.
Toz şeker, çay, tuz gibi küçük taneli
Katı maddeler de bir kaba konarak tartılır.
Paket ve kap içindeki maddelerin net kütleleri, üzerlerinde belirtilir.

Hacim : Çevremizde bulunan varlıklar bulundukları ortamda az veya çok yer kaplar. Katı, sıvı ve gaz, gibi bütün maddelerin uzayda kapladıkları yer hacim olarak adlandırılır.
Sıvı maddelerin hacmini ölçmek her zaman kolay olmayabilir. Sıvı maddeler konuldukları kabın şeklini
aldıkları için kap içinde kapladıkları yere göre ölçüm yaparak hacmini buluruz.

Sıvı maddelerin hacimlerini ölçmek için dereceli silindir kullanırız. Hacim birimi litre ve mililitredir.
Litre “L”, mililitre “ml” sembolleri ile gösterilir. Bir litre 1000 mililitredir.
15 L = 15 x 1000 = 15 000 ml 8000 ml = 8000 : 1000 l
Litre’ yi mililitre’ ye çevirmek için 1000 ile çarparız. 3 litre = 3 x 1000 = mililitre
Mililitre ’yi litre’ye çevirmek için 1000’e böleriz.. 9000 mililitre ÷1000 = 9 litre

   Dereceli kapların üzeri belirli hacimleri gösterecek şekilde eşit aralıklarla çizilidir. Sıvıyı bu tür bir kaba koyduğumuzda sıvın seviyesine denk gelen değer, sıvının hacmini gösterir.

Katı maddelerin hacmini ölçmek için de dereceli
silindir kullanırız. Silindirin içine sıvı koyup
hacmini ölçmek istediğimiz katı maddeyi sıvının içine
bırakırız. Sıvının seviyesindeki artış miktarı katı
maddenin hacmini gösterir.

Maddenin hacmi = 2. ölçüm – 1. ölçüm
Maddenin hacmi = 700ml – 400 ml
Maddenin hacmi = 300 ml

Belli bir hacmi ve kütlesi olan her varlık bir maddedir. Işık , ısı ve gölge bir madde değildir. Çünkü bunların hacmi ve kütlesi yoktur

Dengeli Beslenme ve Dengeli Beslenmenin Önemi Konu Anlatımı 4. Sınıf Fen Bilimleri

Dengeli Beslenme ve Dengeli Beslenmenin Önemi

Sağlıklı bir yaşam için vücudumuza gerekli olan besin maddelerini yeterli miktarda almalıyız. İhtiyacımız olan besinleri farklı besin türlerinden ve gerektiği kadar tüketmeye dengeli beslenme denir. Dengeli beslenme et, süt, tahıl, sebze meyve vb. her besin grubundan yeterli miktarda tüketmektir.

Besinleri az tüketmemiz çabuk hastalanmamıza neden olabileceği gibi fazla tüketmemiz de sağlık sorunlarına neden olabilir. Dengesiz, tek yönlü beslenme özellikle çocuklarda büyüme ve gelişme sorunlarına yol açar.Gereğinden fazla tüketilen besinler vücudumuzda yağ olarak depolanır. Aşırı beslenme hareketsiz yaşam ile birleşince aşırı kilo alınmasına sebep olur. Böylece obezite denilen hastalık ortaya çıkar.

Besin israfını önlemek için almamız gereken tedbirler şunlardır;
*Alışverişten önce ihtiyaçlarımızın listesini hazırlayıp, liste dışında besinler almamalıyız.
*Çabuk bozulabilecek besinleri ihtiyacımız kadar alıp erkenden tüketmeliyiz.
*Tüketebileceğimiz kadar yemek pişirmeliyiz. Artan yemekleri uygun koşullarda saklamalı ve daha sonra tüketmeliyiz.
*Tabağımıza yiyebileceğimiz kadar yemek almalıyız.
*Fazla pişirilen yemekleri, israf etmek yerine komşularımızla paylaşabiliriz. Sokakta kalmış evsiz insanlara verebiliriz.
*Evlerimizde kalan ekmek veya yemeklerle hayvanları besleyebiliriz.

Besin İçerikleri 4. Sınıf Fen Bilimleri

Canlılar büyüme, gelişme, üreme ve solunum gibi yaşamsal faaliyetlerini yerine getirmek için enerjiye ihtiyaç duyar.
İhtiyaç duydukları bu enerjiyi çeşitli besinleri tüketerek yani beslenerek karşılarlar. Yıpranan vücut yapılarının onarımı için de beslenmemiz gerekir.

Bitkilerden elde ettiğimiz besinlere bitkisel besinler, hayvanlardan elde ettiğimiz besinlere ise hayvansal besinler adı verilir.
Besinlerde birden fazla besin içeriği bulunabilir. Besin, içinde hangi içerik fazla ise o içeriğin ismi ile anılır. Örneğin ette protein dışında yağ, vitamin gibi diğer besin içerikleri de bulunur.

Besin içerikleri

Karbonhidratlar,
Yağlar,
Proteinler,
Vitaminler,
Mineraller
Su

Besinlerin Canlılar İçin Önemi 4. Sınıf Fen Bilimleri

Besinlerin Canlılar İçin Önemi

Canlıların yaşamlarını sürdürebilmek için yedikleri ve içtikleri maddelere besin denir.

Canlılar büyüyüp gelişmek, üremek ( çoğalmak ) ve solunum yapmak gibi yaşamsal faaliyetlerini yerine getirmekiçin enerjiye ihtiyaç duyar. Canlılar bu enerjiyi çeşitli besinleri tüketerek yani beslenerek elde ederler.

Canlıların çeşitli nedenler ile vücudunda kırık veya yaralar oluşabilir. Vücutta oluşan bu kırık veya yaraların onarımı için bazı maddeler gereklidir. Canlılar bu maddeleri de besinlerden elde ederler.

Besinler canlılar için çok önemlidir. Besinler sayesinde canlılar; büyüyüp gelişir, enerji elde eder, kırık ve yaraları iyileşir,hastalıklardan korunurlar.