Bağ enerjisi nedir? Hesaplamalarda hangi birim kullanılır?

Bağ enerjisi nedir? Hesaplamalarda hangi birim kullanılır?

 

Atomları, molekülleri, atom çekirdeklerini ve kendilerini oluşturan yapı taşlarına kadar ayırmak için gerekli olan enerjiye bağ enerjisi adı verilmektedir. Bir elektronu bağlı bulunduğu atomdan ayrılabilmek için gereken en düşük enerji, koparılan elektronun yörüngedeki bağ enerjine eş değerdir. Yine aynı şekilde bir atom çekirdeğini ve kendisini oluşturan nükleonlara ayrılabilmek için belirli bir enerji verilmesi gerekmektedir. Bu enerjiye çekirdeğin bağ enerjisi denilmektedir.

 

Bağ enerjisi, atom taneciklerini çekirdek içerisinde tutan veya elektronların atoma bağlanmasını sağlayan kuvvetlerin ölçüsü olarak kullanılmaktadır. Çekirdekler içerisinde bulunan bağ enerjisi, çoğunlukla proton ve nötron yani nükleon başına düşen ortalama bağ enerjisi ile ölçülmektedir. Nükleon başına düşen ortalama bağ enerjisi çekirdek bağ enerjisinin proton ve nükleon sayısına bölünmesi ile elde edilmektedir.

 

Kimyasal tepkimeler sırasında gerçekleşen bağ kırılması olayları endotermik olarak gerçekleşirken, bağ oluşumları ekzotermik olarak gerçekleşir. Bunun en önemli sebebi ise aktivasyon enerjisi olarak adlandırılan ve reaksiyonun başlaması için gerekli olan belirli miktarda enerjinin sağlanmasıdır. Bağların kırılması sırasında açığa çıkan ürünlerin potansiyel enerjileri girenlerden daha fazla olacağından tepkimenin gerçekleşmesi için ortamdan ısı alınması gerekir. Bu ısı sayesinde atomları bir arada tutan bağlar kolaylıkla kırılabilir ve tepkime daha hızlı şekilde gerçekleşir. Tepkime hızını doğrudan etkileyen en önemli faktör sıcaklıktır.

 

Bağlar arasında bulunan enerji diğer enerji birimlerinde olduğu gibi Joule ya da calori ile ifade edilmektedir. Bağlar zayıf ya da güçlü etkileşim de olsa kJ gibi büyük miktarlarda enerjilere sahiptir. Bu bağları kırmak için gerekli olan enerji 40 kJ’dan büyük olduğu durumlarda o bağlar güçlü etkileşim olarak adlandırılırken, 40 kJ’den küçük olduğu durumlarda zayıf etkileşim olarak adlandırılır. Kararlı yapıya sahip olmak için gerçekleşen iyonik, kovalent ve metalik bağlar güçlü etkileşimlere örnektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.