Ünlü Daralması Konu Anlatımı 6. Sınıf Türkçe

Sponsorlu Bağlantılar

Türkçede “a – e” geniş ünlüleri ile biten fillere “-yor” eki getirildiğinde, fiilin sonundaki geniş ünlüler daralarak “ı – i – u – ü” dar ünlülerine dönüşür. Bu kurala ünlü daralması denir.

Ünlü daralmasında;
a ünlüsü →
 ı veya u ünlüsüne,
e ünlüsü →
 i veya ü ünlüsüne dönüşerek daralır.

 bekle yor bekliyor
 ↓ geniş    ↓  dar
» başla yor başlıyor
 ↓ geniş    ↓  dar

 

» gülme yor gülmüyor
 ↓ geniş    ↓  dar
» susma yor susmuyor
 ↓ geniş    ↓  dar

 de – y – ecek diyecek
» y
e – y – ecek yiyecek
Bu örneklerde “y” kaynaştırma ünsüzü, ünlü daralmasına sebep olmuştur.

» anla – y – acak anlayacak
Bu örnekte ise “y” kaynaştırma ünsüzü, ünlü daralmasına neden olmamıştır.

Aşağıdakilerden hangisinde ünlü daralması vardır?

  1. Kirli hava sağlığı bozuyor.
  2. Konuşmaktan pek hoşlanmaz.
  3. Okulu gelecek yıl bitirecek mi?
  4. Aylardır oğlundan mektup gelmiyor.

ÇÖZÜM

D seçeneğinde “gelmemek” sözcüğüne “-yor” eki eklendiğinde sözcük sonundaki geniş ün­lü “e” daralarak “i” ünlüsüne dönüşmüştür.

Yanıt: D

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir