Ses Olayları 6. Sınıf Türkçe

Sponsorlu Bağlantılar

ÜNSÜZ BENZEŞMESİ

Sert ünsüzlerden biriyle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten bir sözcükten sonra yumuşak ünsüzle “c, d, g” başlayan bir ek gelirse ekin başındaki yumuşak ünsüzler “ç, t, k” şeklinde değişerek sertleşir.

Aşağıda, birinci bölümde verilen sözcüklerin “ünsüz benzeşmesinden sonraki yazımları karşılarında verilmiştir.

 

balık-cı            balıkçı kitap-cı            kitapçı sert-ce             sertçe
sınıf-da           sınıfta uçak-dan         uçaktan konuş-gan       konuşkan
yürümüş-dü     yürümüştü beklet-di          bekletti 1975’de           1975’te

 

 

ÜNSÜZ YUMUŞAMASI

Süreksiz sert ünsüzlerden biriyle (p, ç, t, k) biten bir sözcükten sonra ünlüyle başlayan bir ek gelirse sert ünsüzler yumuşayarak “b, c, d, g, ğ”ye dönüşür.Bu olaya “ünsüz yumuşaması” denir.

                            p-ç-t-k    /  b-c-d-g-ğ

                              SERT     / YUMUŞAK

 

hesap – ı          hesabı uçak – a          uçağa amaç – ım        amacım
dert-i              derdi kalp – i           kalbi ayak -ı             ayağı
dolap-ın            dolabın ilaç – ım         ilacım kanat –ı         kanadı

Not: Tek heceli sözcüklerin bazılarında yumuşama olmaz.

suç – u, et -i, tek -i, top – u, at-ı

Özel adlarda yazarken yumuşama olmaz, konuşurken olur.

Sinop’a, Çınarcık’ın, Susurluk’a, Burak’ın

Bazı yabancı sözcüklerde yumuşama olmaz.

hukuk – u, hürriyet – i, edebiyat -ı, dikkat – i, paket – i, evrak -ı, davet – i, merak – ım, sıhhat – i, semt – i

Bazı türemiş sözcüklerde yumuşama olmaz.

yazıt -ı, karşıt -ı, yanıt -ı, özet – i, anıt –ı

SES  ( ÜNLÜ Düşmesi )

İkinci hecesinde  ünlü bulunan bazı sözcükler, ünlüyle başlayan bir ek aldığında ikinci hecesindeki  ünlüsü düşer.

 

kar(ı)n – ı          karnı boy(u)n – um       boynum keş(i)f – i          keşfi
bur(u)n – u        burnu şeh(i)r – e          şehre as(ı)l -ı                aslı
buy(u)r – un         buyrun zih(i)n – im       zihnim gön(ü)l – üm          gönlüm

 

Not:İkilemelerde ses düşmesi olayı olmaz.

burun buruna, omuz omuza, göğüs göğüse şehirden şehire, gönülden gönüle

Her sözcükte ve özel adlarda düşme olmaz.

seçim – e, yapıt – ın, biçim -i, durum – a

Emir’in arkadaşları ziyarete gelmiş.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir