Kuvvet-Hareket ve Mıknatıs Konu Anlatımı 4. Sınıf Fen Bilimleri

Sponsorlu Bağlantılar

KUVVET VE HAREKET

Duran bir cismi hareket ettiren, hareket halindeki bir cismi durduran, cismin hızında, yönünde ve şeklinde değişiklik yapabilen etkiye kuvvet denir.

Kuvvet cisimlere etki ederek onların hareketini;

* Hızlandırır,                 * Yavaşlatır,

* Durdurur,                   * Yönünü değiştirir

* Döndürür

KUVVETİNCİSİMLERİN HAREKETİNE ETKİSİ

1 – Hızlandırma Etkisi: Kuvvet uygulayarak hareket halindeki bir cismin hareketi hızlandırılabilir.

Bunun için cismin yönünde uygulanan kuvvet arttırılmalıdır.

Örnek: Hareket halindeki bir otomobilin gaz pedalına basınca otomobil hızlanır.

2 – Yavaşlatma Ve Durdurma Etkisi: Hareket halindeki bir cisme, hareket yönüne zıt bir kuvvet

uygulanırsa cismin yavaşlamasına, hatta durmasına neden olur.

Örnek: Sürtünme kuvveti cismin yavaşlamasına ve durmasına neden olan cismin hareketi ile zıt

yönlü kuvvettir.

3 – Yön Değiştirme Etkisi: Hareket halindeki bir cisme hareket yönünden farklı bir yönde kuvvet uygulanırsa hareket yönünün değişmesine neden olur.

4 – Döndürme Etkisi:

* Bisikleti sürmek için pedala basarak tekerleği hareket ettirirken

* Tornavida ile vidaları sıkıştırırken kuvvetin döndürme etkisinden yararlanırız.

KUVVETİN CİSİMLERİN ŞEKLİNE ETKİSİ

Kuvvet cisimlerin şekillerinde;

* Bükme

* Sıkma

* Germe

* Vurma yoluyla değişiklik yapılabilir.

Örnek:

* Cevizi kırmak için vurduğumuzda (vurma)

* Bir lastiği iki ucundan çektiğimizde lastik uzar (germe)

* Plastik cetveli büktüğümüzde cetvel eğilir. (bükme)

* Süngeri avucumuzda sıkıştırdığımızda büzülür.

(sıkma)

Bütün bunlar kuvvetin sekil değiştirmesine örnektir.

 

MIKNATIS NEDİR?

Demir, nikel, kobalt gibi maddeleri çekme özelliği gösteren cisimlere mıknatıs denir.

Mıknatıslar kullanım alanlarına göre farklı şekil ve büyüklükte yapılır. Yapay mıknatısların yapımında daha çok demir ve çelikten yararlanılır.

Mıknatısın kuzeyi gösteren ucuve güneyi gösteren ucu S ile gösterilir. Mıknatısların kuzey ucunu gösteren kısmı kırmızı, güney ucunu gösteren kısmı ise mavi renk ile belirtilir.

Mıknatısın zıt kutupları birbirini çeker, aynı kutupları birbirini iter. Mıknatısların uç bölgelerinin çekim gücü daha yoğundur.

 

Mıknatıs, toplu iğne, ataş, çivi gibi metal cisimleri çeker, silgi ve kalem gibi cisimleri ise çekmez.

Çevremizde mıknatısların kullanıldığı alanları gözlemleyebiliriz.

  • Buzdolabını kapağının kapanmasını sağlar
  • Buzdolabına yapıştırılan süslerin altında kullanılır.
  • Radyo, televizyon, bilgisayar gibi elektronik aletlerin yapımında kullanılır.
  • Cep telefonu, kapı zili mıknatısla çalışır.
  • Ağır cisimlerin kaldırılmasında güçlü mıknatıslar kullanılır.
  • Hurda yığınları arasındaki demir parçalarının ayıklanmasında kullanılır.
  • Çok eskiye dayanan kullanım alanlarından biri de pusuladır. Pusulanın iğnesi mıknatıstan yapılmıştır. İğne serbest kalığında hep kuzeyi gösterir.

Mıknatıslar bazı elektronik aletlerin bozulmasına sebep olur. Bu nedenle bankamatik kartları, cd, bilgisayar gibi aletleri mıknatısa yaklaştırmamalıyız.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir