İnsanlar Ve Yönetim Ünitesi Özet 4. Sınıf Sosyal Bilgiler

İNSANLAR ve YÖNETİM
YEREL YÖNETİMLER

İnsanlar ihtiyaçlarını karşılamak, işlerini daha düzenli ve kolay yürütebilmek için bir arada yaşamak zorundadırlar. İnsanların bir arada yaşamalarıyla yerleşim yerleri ortaya çıkar. Yerleşim yerlerinin sorunlarını çözebilmek için yönetimler kurulmuştur. Şehir, kasaba, belde ve köy gibi yerleşim yerlerinde görevlendirilen yöneticiler halkın da desteğiyle sorunlara çözüm ararlar. Yöneticilerin bir kısmı halk tarafından seçilir, bir kısmı ise devlet tarafından atanır.
Yerel Yönetimler; il, ilçe, köy gibi belli bir alanda, halkın problemlerini yasalar çerçevesinde çözmeye çalışan ve bütçelerini kullanarak hizmet vermeyi amaçlayan birimlerdir.

– Belediye başkanları,
– İl Genel Meclis Üyeleri,
– Muhtarlar
O bölgede yaşayan halk tarafından dört yılda bir yapılan yerel seçimle belirlenir.

– Vali, Kaymakam ve diğer il özel idaresi yöneticileri ise devlet tarafından atanır.

Merkezi yönetim birimleri il ve ilçelerdir. İllerde valiler, ilçeler de ise kaymakamlar atanma yoluyla göreve gelirler. Onlar için seçim söz konusu değildir.

1- MUHTARLIK
Köy ve mahallelerin yönetimi için seçimle görevlendirilen kişilere muhtar denir. Köy muhtarlarının yetkileri mahalle muhtarlarından daha fazladır. Köy yönetiminde, köy derneği, ihtiyar meclisi ve muhtar söz sahibidir. Muhtarlar seçimle iş başına gelir.

Mahalle Muhtarının Görevleri
• Nüfus cüzdanı örneğini onaylamak
• İkametgâh belgesi vermek. Bu belge nüfus müdürlüklerinden de alınabilmektedir.
• Askerlikle ilgili işlemleri takip etmek
• Okula gitmesi gereken çocukları belirlemek
• Doğum ve ölüm belgesi vermek
• Salgın ve bulaşıcı hastalıkları resmi kurumlara bildirmek

Köy Muhtarı ve ihtiyar Heyetinin Görevleri
• Doğum, ölüm, nikâh işlemlerini nüfus memurluğuna bildirmek
• Hükümetten aldığı yetkiyle nikâh kıymak
• Köyde güvenliği sağlamak
• Yol, köprü gibi ihtiyaçları ilgili makamlara iletmek
• Köye içme suyu sağlamak
• Salgın ve bulaşıcı hastalıkları hükümete bildirmek
2-BELEDİYELER
Belediye Başkanının Görevleri
Nüfusu 5000’den fazla olan il ve ilçe merkezlerinde kurulan belediyelere, yapılan seçimle belediye başkanı seçilir ve iş başına gelirler. Aynı seçimlerde belediye meclis üyeleri de seçilir.

Belediyenin Görevleri
• Yol ve kaldırımlar yapmak
• Temizlik hizmetlerini yürütmek
• Park, bahçe ve oyun yerleri yapmak
• Çarşı ve pazarlardaki yiyeceklerin sağlığa uygunluğunu denetlemek
• Yiyecek üreten yerleri (lokanta, fırın vb.) denetlemek
• Halkın su, doğal gaz gibi ihtiyaçlarıyla ilgili hizmetleri yürütmek
• İmar planı hazırlayarak, yapı ruhsatı vermek
• Tarihi eserleri korumak
• Nikâh işlemlerini yapmak
• Turistik tesisler kurmak
• Festivaller düzenlemek
Belediyeler bu hizmetleri devletin sağladığı bütçeyle ve halkta; alınan vergilerle gerçekleştirir.

Belediyelerdeki Hizmet Birimleri Şunlardır:
• Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü,
• Emlak ve İstimlâk Müdürlüğü,
• Çevre Koruma Müdürlüğü,
• Fen İşleri Müdürlüğü,
• Temizlik İşleri Müdürlüğü,
• Park ve Bahçeler Müdürlüğü,
• Evlendirme Müdürlüğü,
• Zabıta Müdürlüğü,
• Şehir İçi ulaşımla ilgili müdürlük,
• Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü,
• Sivil Savunma Müdürlüğü,
• Sağlık İşleri Müdürlüğü,
• Veteriner İşleri Müdürlüğü,
• Su İşleri Müdürlüğü
Belediye başkanları belediyelerdeki birimlerin çalışmalarını yönlendirir ve kontrol eder. Belediye meclisine başkanlık etmek belediye başkanının görevidir. Belediye başkanları, il ve ilçelerde yapılan seçimlerde bu yerlerde yaşayan insanlar tarafından seçilir.

3- İL ÖZEL İDARESİ
İl Özel İdareleri, belediyelerin sınırları dışındaki yerlerde belediyelerin hizmetlerine benzer hizmetlerin yürütülmesinden sorumludurlar. İl Özel idaresi; Vali ve il genel meclisi üyelerinden oluşur. Vali devlet tarafından atanır, il genel meclis üyeleri ise halk tarafından seçilir. İl genel meclisi; Sağlık, eğitim, ticaret, çevre düzeni planı gibi konularda çalışmalar yapar.

Sosyal sorumluluk projesi çerçevesinde engellilere, bakıma muhtaç çocuk ve yaşlılara bakım hizmeti sunar. İl sınırları içerisinde yer alan çevre, kültür, yol, ağaçlandırma, su, kanalizasyon ve spor gibi çalışmaları yürütür.

Kamuoyu : Bir sorun veya konu hakkında halkın genelinde oluşan düşünce ve genel kanaattir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ
Osmanlı Devleti I.Dünya Savaşı’ndan yenik ayrılmış, Mondros Ateşkes Antlaşması ile düşmanlar
yurdumuzu işgal etmişti. Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919’da Türk milletini de arkasına alarak Samsun’a çıktı. Yurdu düşmandan temizlemek amacıyla Milli Mücadele’yi başlattı. Halkı bilinçlendirme ve işgale karşı direniş göstermesi için Amasya Genelgesi’ni yayımladı.Direnişi örgütlemek için Erzurum ve Sivas Kongrelerini düzenledi. Süreç içerisinde Milli Mücadele’nin yürütülebilmesi için halkın seçtiği meclise ihtiyaç duyuldu.

Ankara’da 23 Nisan 1920’de TBMM açıldı. Böylece halk yöneticilerini seçmiş ve egemenlik hakkı ilk kez tam anlamıyla millete geçmiştir. Meclisin açılmasından sonra düzenli bir ordu kurularak Türk milleti büyük bir cesaret ve beraberlik ruhu ile Kurtuluş Savaşı’nı kazanmıştır. Böylece Türk milleti bağımsızlığına kavuşmuştur.

29 Ekim 1923 ‘te yeni Türk Devletinin yönetim biçimi Cumhuriyet olarak belirlenmiş ve demokratik sistem uygulanmaya başlamıştır. Atatürk, TBMM’nin açılış gününü çocuklara bayram olarak armağan etmiştir. Her yıl 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak ülkemizde kutlanmaktadır.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Dünya’da çocuklara armağan edilmiş tek bayramdır. Bu armağanla Atatürk, çocuklara verdiği önemi göstermiştir

İlk mecliste millet egemenliği ile alınan kararlardan bazıları şunlardır:
 İlk anayasamızın kabulü (20 Ocak 1921)
 İstiklal Marşı’mızın kabulü (12 Mart 1921)
Saltanatın kaldırılması (1 Kasım 1922)
Lozan Barış Antlaşması (23 Temmuz 1923)
Ankara’nın başkent olması (13 Ekim 1923)
Cumhuriyetin ilanı (29 Ekim 1923)

Günümüzde de milletvekillerini halk seçmekte, devletin yönetimi millet iradesine dayanmaktadır.
Vatandaşların oy kullanarak seçtikleri milletvekilleri ülke yönetimiyle ilgili kararları TBMM’de alırlar.
Vatandaşların sadece seçme değil seçilme hakkı da vardır. Gerekli şartları taşıyan her Türk vatandaşı milletvekili ya da belediye başkanlığına aday olabilir. Günümüzde TBMM’de 550 milletvekili bulunmaktadır. Milletvekili seçimleri yani genel seçimler dört yılda bir yapılır. TBMM, yasa çıkarma (yasama) yetkisine sahiptir. Çıkarılan kanunlar hükümet tarafından uygulanır.

Sponsorlu Bağlantılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir